ΟΙ ΑΔΕΙΕΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
Οδηγός αδειών εργαζομένων ιδιωτικού τομέα
Ενημέρωση: Νοέμβριος 2026 · Νομοθετικό πλαίσιο: Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), ν. 4808/2021, ν. 5239/2025, Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. · Lloyd Harrison Cooper Accounting Firm P.C.
Ο παρών οδηγός συγκεντρώνει, με πρακτικό τρόπο, όλες τις άδειες που δικαιούνται οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα: ποιος τις δικαιούται, πόσες ημέρες, αν είναι με ή χωρίς αποδοχές, ποιος τις πληρώνει και τι πρέπει να προσέχει ο εργοδότης. Απευθύνεται σε επιχειρήσεις, λογιστήρια και εργαζόμενους.
Α. Γενικές άδειες
1. Πεδίο εφαρμογής και βασικές αρχές
Οι ρυθμίσεις που περιγράφονται αφορούν εργαζόμενους με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, ανεξάρτητα από το αν η σύμβαση είναι ορισμένου ή αορίστου χρόνου, πλήρους ή μερικής απασχόλησης. Οι άδειες που συνδέονται με την οικογένεια (ν. 4808/2021) καλύπτουν επιπλέον τους απασχολούμενους με σύμβαση έμμισθης εντολής και όσους εργάζονται μέσω επιχείρησης προσωρινής απασχόλησης.
- Ελάχιστο όριο. Ο νόμος ορίζει το ελάχιστο δικαίωμα. Συλλογικές συμβάσεις, κανονισμοί εργασίας ή ατομικές συμφωνίες μπορούν μόνο να το βελτιώσουν.
- Απαγόρευση δυσμενούς μεταχείρισης. Η αίτηση ή η λήψη άδειας δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο απόλυσης ή άλλης δυσμενούς μεταχείρισης.
- Αυτοτέλεια. Κάθε ειδική άδεια είναι ανεξάρτητη από την κανονική άδεια και δεν συμψηφίζεται με αυτήν, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά.
2. Ετήσια κανονική άδεια
Ποιος τη δικαιούται
Κάθε μισθωτός, από την πρώτη ημέρα της πρόσληψης, αποκτά δικαίωμα κανονικής άδειας με αποδοχές. Δεν απαιτείται η συμπλήρωση ελάχιστου χρόνου εργασίας· η άδεια «γεννιέται» αναλογικά με τον χρόνο απασχόλησης.
Πόσες ημέρες
| Ημερολογιακό έτος | Πενθήμερη εργασία | Εξαήμερη εργασία |
|---|---|---|
| 1ο έτος (έτος πρόσληψης) | αναλογία 20 ημερών (≈1,67 ημ./μήνα) | αναλογία 24 ημερών (2 ημ./μήνα) |
| 2ο έτος | αναλογία έως 21 ημέρες | αναλογία έως 25 ημέρες |
| 3ο έτος και εφεξής | 22 ημέρες | 26 ημέρες |
| Μετά από 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη συνολικής προϋπηρεσίας | 25 ημέρες | 30 ημέρες |
| Μετά από 25 έτη συνολικής προϋπηρεσίας | 26 ημέρες | 31 ημέρες |
Στο πρώτο ημερολογιακό έτος ο εργαζόμενος λαμβάνει τμήμα της άδειας ανάλογο με τον χρόνο απασχόλησης του έτους αυτού. Στο δεύτερο έτος λαμβάνει επίσης αναλογικά, μέχρι τη συμπλήρωση 12 μηνών, οπότε η άδεια «στρογγυλοποιείται» στις 21/25 ημέρες. Από το τρίτο έτος η άδεια δικαιούται ολόκληρη από την 1η Ιανουαρίου.
Πότε και πώς χορηγείται – τι άλλαξε από 1.1.2026
Ο χρόνος της άδειας συμφωνείται μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου· ο εργοδότης οφείλει να χορηγήσει την άδεια που ζητήθηκε μέσα σε 2 μήνες από το αίτημα και, σε κάθε περίπτωση, να την εξαντλήσει μέσα στο ημερολογιακό έτος και το αργότερο μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους, ακόμη και αν δεν τη ζητήσει ο εργαζόμενος. Τουλάχιστον το ήμισυ του προσωπικού πρέπει να λάβει άδεια στο διάστημα 1 Μαΐου – 30 Σεπτεμβρίου.
Με τον ν. 5239/2025 («Δίκαιη Εργασία για Όλους») επήλθαν από 1.1.2026 οι εξής αλλαγές:
- Η άδεια μπορεί να κατατμηθεί σε περισσότερα από δύο τμήματα μέσα στο έτος, χωρίς έγκριση της Επιθεώρησης Εργασίας, με έγγραφη αίτηση του εργαζομένου και αποδοχή του εργοδότη.
- Ένα τουλάχιστον τμήμα πρέπει να είναι μεγαλύτερο από 5 εργάσιμες ημέρες (πενθήμερο) ή 6 εργάσιμες ημέρες (εξαήμερο). Για ανήλικους εργαζόμενους το ελάχιστο ενιαίο τμήμα είναι 12 εργάσιμες ημέρες.
- Καταργήθηκε η δυνατότητα του εργοδότη να επιβάλλει μονομερώς το δεκαπενθήμερο τμήμα σε χρόνο της επιλογής του.
- Καταργήθηκαν το Βιβλίο Αδειών και ο ετήσιος πίνακας αδειών (έντυπο Ε11) για άδειες με έτος αναφοράς το 2026 και μετά. Για το έτος αναφοράς 2025 οι υποχρεώσεις αυτές εκπληρώθηκαν έως 31.3.2026. Η καταγραφή γίνεται πλέον μέσω του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ (βλ. κωδικούς αδειών).
- Αιτήσεις και αποφάσεις κατάτμησης φυλάσσονται στην επιχείρηση για 5 έτη, στη διάθεση της Επιθεώρησης Εργασίας.
Ποιες ημέρες δεν υπολογίζονται
Στις ημέρες άδειας προσμετρώνται μόνο οι εργάσιμες. Δεν προσμετρώνται οι Κυριακές, οι αργίες, οι ημέρες ασθένειας (εντός των ορίων βραχείας ασθένειας), οι ημέρες απεργίας, ανταπεργίας ή ανωτέρας βίας που συμπίπτουν με την άδεια. Στο πενθήμερο δεν προσμετράται και η ημέρα ανάπαυσης (ρεπό).
Λύση της σύμβασης
Κατά τη λύση της σύμβασης (απόλυση ή παραίτηση) ο εργοδότης καταβάλλει τις αποδοχές αδείας και το επίδομα αδείας που αναλογούν στον χρόνο εργασίας του τρέχοντος έτους και δεν έχουν ληφθεί. Αν ο εργαζόμενος έλαβε περισσότερη άδεια από όση αναλογούσε, δεν γίνεται παρακράτηση.
3. Αποδοχές και επίδομα αδείας
Κατά την άδεια ο εργαζόμενος λαμβάνει τις «συνήθεις αποδοχές», δηλαδή όσα θα ελάμβανε αν εργαζόταν κανονικά: βασικό μισθό και ό,τι καταβάλλεται τακτικά ως αντάλλαγμα εργασίας (τακτική εργασία Κυριακής/νύχτας, τακτική υπερεργασία και νόμιμη υπερωρία, προμήθειες). Δεν περιλαμβάνονται η αμοιβή παράνομης υπερωρίας ούτε η αναλογία δώρων εορτών.
Επιπλέον καταβάλλεται επίδομα αδείας, ίσο με τις αποδοχές αδείας, με ανώτατο όριο τον μισό μηνιαίο μισθό (για αμειβόμενους με μισθό) ή 13 ημερομίσθια (για αμειβόμενους με ημερομίσθιο, ωρομίσθιο ή ποσοστά). Αποδοχές και επίδομα αδείας προκαταβάλλονται κατά την έναρξη της άδειας. Στο πρώτο και δεύτερο έτος εργασίας υπολογίζονται αναλογικά.
Για τον υπολογισμό ημερομισθίου μισθωτού με μηνιαίο μισθό χρησιμοποιείται ο συντελεστής 1/25 του μισθού.
4. Μερική, διαλείπουσα και εκ περιτροπής απασχόληση
- Μερική απασχόληση: ίδιος αριθμός ημερών άδειας με τους πλήρως απασχολούμενους που εργάζονται τις ίδιες ημέρες την εβδομάδα. Αποδοχές και επίδομα αδείας υπολογίζονται με βάση τις αποδοχές που θα ελάμβανε ο εργαζόμενος αν εργαζόταν (δηλαδή αναλογικά με τις ώρες).
- Διαλείπουσα ή εκ περιτροπής εργασία: για κάθε μήνα απασχόλησης (= 25 ημέρες εργασίας) ο εργαζόμενος δικαιούται το 1/12 της άδειας του πλήρως απασχολούμενου. Κλάσμα άνω της μισής ημέρας στρογγυλοποιείται σε ολόκληρη. Το επίδομα αδείας έχει το ίδιο ανώτατο όριο (μισός μισθός / 13 ημερομίσθια).
5. Άδεια άνευ αποδοχών
Με έγγραφη ατομική συμφωνία, εργοδότης και εργαζόμενος (πλήρους ή μερικής απασχόλησης) μπορούν να συμφωνήσουν άδεια χωρίς αποδοχές διάρκειας έως 1 έτος, με δυνατότητα παράτασης με νέα συμφωνία (άρ. 62 ν. 4808/2021). Δεν μπορεί να επιβληθεί μονομερώς από κανένα μέρος.
- Κατά τη διάρκειά της η σύμβαση αναστέλλεται: δεν καταβάλλονται αποδοχές ούτε ασφαλιστικές εισφορές. Η συμφωνία καταχωρίζεται στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
- Ο χρόνος της άδειας λογίζεται ως χρόνος υπηρεσίας για την προϋπηρεσία και την αποζημίωση απόλυσης, και προσμετράται στον υπολογισμό των ημερών κανονικής άδειας. Δεν προσμετράται για τα δώρα εορτών.
- Μετά τη λήξη αναβιώνουν πλήρως τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μερών. Σε σύμβαση ορισμένου χρόνου η λήξη μετατίθεται για ίσο διάστημα.
- Καλή πρακτική: να έχει εξαντληθεί η κανονική άδεια πριν την άνευ αποδοχών, ή να συμφωνείται ρητά η τύχη της κανονικής άδειας στην ίδια συμφωνία. Αν η επιχείρηση κλείνει σε συγκεκριμένη περίοδο (π.χ. Αύγουστο), συνιστάται σχετικός όρος στην ατομική σύμβαση που ορίζει ότι οι ημέρες πέραν της δικαιούμενης κανονικής άδειας λογίζονται ως άνευ αποδοχών.
6. Άδεια για ανεύρεση άλλης εργασίας
Όταν η σύμβαση καταγγέλλεται με προειδοποίηση, ο εργαζόμενος δικαιούται, κατά το διάστημα της προειδοποίησης, τον αναγκαίο ελεύθερο χρόνο για να αναζητήσει νέα εργασία, εφόσον δεν του μένει άλλος κατάλληλος χρόνος (άρ. 677 ΑΚ). Πρόκειται για ολιγόωρη απουσία τις ημέρες που υπάρχει ανάγκη, χωρίς περικοπή αποδοχών· η έκτασή της δεν ορίζεται από τον νόμο αλλά από τα συναλλακτικά ήθη και τις ανάγκες της επιχείρησης. Γίνεται δεκτό ότι εφαρμόζεται και σε συμβάσεις ορισμένου χρόνου, για το διάστημα αμέσως πριν τη λήξη τους.
7. Στράτευση
- Η σύμβαση εργαζομένου με τουλάχιστον 6 μήνες υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη αναστέλλεται κατά τη θητεία. Ο εργοδότης οφείλει να τον επαναπροσλάβει στην ίδια θέση μέσα σε 1 μήνα από την απόλυσή του από τον στρατό, εφόσον ο εργαζόμενος το ζητήσει.
- Ο χρόνος θητείας λογίζεται ως χρόνος υπηρεσίας. Ο εργαζόμενος δικαιούται κανονική άδεια και το έτος της στράτευσης (αν τη ζήτησε και γνωστοποίησε έγκαιρα τη στράτευση) και το έτος της επανόδου· η άδεια και η αποζημίωση αδείας υπολογίζονται με βάση τον συνολικό χρόνο υπηρεσίας και θητείας.
- Αν ο εργαζόμενος δεν ζήτησε την άδεια του έτους στράτευσης, τη λαμβάνει κατά την επάνοδο ή, αν δεν επιστρέψει, ως αποζημίωση αδείας.
- Με λιγότερους από 6 μήνες υπηρεσίας η σύμβαση λύεται με τη στράτευση και οφείλονται αποδοχές και επίδομα αδείας έως την ημέρα κατάταξης.
- Για εφεδρική στράτευση/μετεκπαίδευση η απουσία είναι δικαιολογημένη, χωρίς αποδοχές από τον εργοδότη.
8. Εκλογική άδεια
Για εθνικές, αυτοδιοικητικές και ευρωπαϊκές εκλογές, οι εργαζόμενοι που ψηφίζουν σε άλλον τόπο από εκείνον της εργασίας τους δικαιούνται άδεια με αποδοχές, που δεν συμψηφίζεται με την κανονική. Τα όρια καθορίζονται κάθε φορά με υπουργική απόφαση· τα πάγια όρια είναι:
| Απόσταση μετακίνησης | Εξαήμερη εργασία | Πενθήμερη εργασία |
|---|---|---|
| 100–200 χλμ. | 1 ημέρα | — |
| 201–400 χλμ. (5ήμερο: 200–400) | 2 ημέρες | 1 ημέρα |
| 401 χλμ. και άνω (εξ ολοκλήρου οδικώς, με υπεύθυνη δήλωση) | 3 ημέρες | 2 ημέρες |
| Από/προς νησιά χωρίς οδική πρόσβαση | Κατά περίπτωση, έως 3 ημέρες | |
Β. Υγεία – ασφάλεια
9. Άδεια ασθενείας
Η απουσία λόγω ασθένειας, βεβαιωμένης από ιατρό ή από τον e-ΕΦΚΑ, θεωρείται δικαιολογημένη (ανυπαίτιο κώλυμα, άρ. 657–658 ΑΚ) και δεν επιτρέπει στον εργοδότη να θεωρήσει τη σύμβαση λυμένη, εφόσον δεν ξεπερνά τα όρια της βραχείας ασθένειας:
| Προϋπηρεσία στον εργοδότη | Όριο βραχείας ασθένειας (ανά έτος) |
|---|---|
| Έως 4 έτη | 1 μήνας |
| Από 4 έως 10 έτη | 3 μήνες |
| Από 10 έως 15 έτη | 4 μήνες |
| Πάνω από 15 έτη | 6 μήνες |
Ποιος πληρώνει
- Εργοδότης: Για τις τρεις πρώτες ημέρες κάθε ασθένειας (τριήμερο αναμονής) καταβάλλει το 50% του ημερομισθίου. Στη συνέχεια καταβάλλει τη διαφορά μεταξύ αποδοχών και επιδόματος e-ΕΦΚΑ, για διάστημα έως 15 ημέρες τον χρόνο (κάτω από ένα έτος υπηρεσίας) ή έως 1 μήνα (πάνω από ένα έτος). Το όριο αυτό ισχύει συνολικά ανά εργασιακό έτος για όλα τα κωλύματα (ασθένειες, άδεια μητρότητας).
- e-ΕΦΚΑ: Από την 4η ημέρα καταβάλλει επίδομα ασθενείας, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης (κατά κανόνα 120 ημέρες το προηγούμενο έτος ή το 15μηνο πριν την αναγγελία).
Οι ημέρες ασθένειας εντός των ορίων δεν μειώνουν την κανονική άδεια ούτε το επίδομα αδείας. Αν η ασθένεια συμπέσει με προγραμματισμένη κανονική άδεια, η κανονική άδεια αναστέλλεται για τις ημέρες της ασθένειας.
10. Άδεια γυναικολογικού ελέγχου
Κάθε εργαζόμενη γυναίκα δικαιούται, χωρίς καμία προϋπόθεση, 1 ημέρα άδειας τον χρόνο με αποδοχές για προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο (άρ. 40 παρ. 2 ν. 4808/2021, όπως προστέθηκε με τον ν. 5043/2023).
11. Άδεια για μεταγγίσεις ή αιμοκάθαρση εργαζομένου
Εργαζόμενοι με υπηρεσία έως 4 έτη στον ίδιο εργοδότη, που πάσχουν από νόσημα το οποίο απαιτεί μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων του ή αιμοκάθαρση και το οποίο είναι γνωστό στον εργοδότη, δικαιούνται έως 22 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο με αποδοχές, πέραν της κανονικής άδειας (άρ. 8 Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2002-2003).
12. Άδεια λόγω HIV/AIDS
Εργαζόμενοι με υπηρεσία έως 4 έτη στον ίδιο εργοδότη, που είναι φορείς ή πάσχουν από AIDS και έχουν κριθεί ικανοί προς εργασία, δικαιούνται, μετά από γνωστοποίηση στον εργοδότη, έως 1 μήνα επιπλέον άδεια με αποδοχές κάθε έτος (άρ. 11 Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2004).
13. Άδεια εργαζομένων με αναπηρία
Άτομα με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%, που υπάγονται στις διατάξεις του ν. 2643/1998 για την υποχρεωτική πρόσληψη ατόμων με αναπηρία, δικαιούνται 6 εργάσιμες ημέρες επιπλέον της κανονικής άδειας κάθε έτος, με αποδοχές (άρ. 8 παρ. 4 ν. 2643/1998).
14. Άδεια επικίνδυνης εργασίας
Χειριστές ακτινολογικών μηχανημάτων, εμφανιστές ακτινολογικών εργαστηρίων, ραδιοφυσικοί, τεχνολόγοι-ραδιολόγοι, εμφανιστές/παρασκευαστές μικροβιολογικών εργαστηρίων, οδοντοτεχνίτες και συναφή επαγγέλματα δικαιούνται πρόσθετη άδεια έως 10 ημερών τον χρόνο, λόγω της έκθεσής τους σε ακτινοβολία ή επικίνδυνους παράγοντες.
15. Άδεια λουτροθεραπείας
Οι δικαιούχοι περίθαλψης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μπορούν, κατά τη λουτρική περίοδο (1 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου), να λάβουν έως 15 λούσεις σε αναγνωρισμένες λουτροπηγές, με έγκριση του αρμόδιου υγειονομικού οργάνου και δαπάνη που καλύπτεται έως 150 ευρώ. Η σχετική απουσία από την εργασία δικαιολογείται με την έγκριση του φορέα.
16. Αποχώρηση λόγω κινδύνου βίας ή παρενόχλησης
Εργαζόμενος που υφίσταται βία ή παρενόχληση στην εργασία έχει δικαίωμα να αποχωρήσει από τον χώρο εργασίας για εύλογο χρόνο, χωρίς στέρηση μισθού ή άλλη δυσμενή συνέπεια, εφόσον κατά την εύλογη πεποίθησή του υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για τη ζωή, την υγεία ή την ασφάλειά του – ιδίως όταν δράστης είναι ο εργοδότης ή όταν ο εργοδότης δεν λαμβάνει μέτρα (άρ. 12 παρ. 3 ν. 4808/2021). Ο εργαζόμενος ενημερώνει προηγουμένως εγγράφως τον εργοδότη για το περιστατικό. Αν ο κίνδυνος εκλείψει και ο εργαζόμενος αρνείται να επιστρέψει, ο εργοδότης μπορεί να προσφύγει στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Γ. Οικογένεια
17. Άδεια μητρότητας (κύησης – λοχείας)
Η εργαζόμενη μητέρα δικαιούται συνολική άδεια 17 εβδομάδων: 8 εβδομάδες πριν από την πιθανή ημερομηνία τοκετού (άδεια κύησης) και 9 εβδομάδες μετά (άδεια λοχείας). Η τήρηση των διαστημάτων είναι υποχρεωτική. Αν ο τοκετός γίνει νωρίτερα, το υπόλοιπο της άδειας κύησης προστίθεται στη λοχεία ώστε να συμπληρωθούν οι 17 εβδομάδες· αν γίνει αργότερα, η άδεια κύησης παρατείνεται χωρίς να μειώνονται οι 9 εβδομάδες λοχείας.
Το μεταγενέθλιο τμήμα (9 εβδομάδες) με όλες τις παροχές δικαιούνται και οι τεκμαιρόμενες μητέρες (παρένθετη κύηση) και οι μητέρες που υιοθετούν παιδί έως 8 ετών, από την ένταξή του στην οικογένεια.
Αποδοχές και επιδόματα
- Εργοδότης: αποδοχές 15 ημερών (κάτω από έτος υπηρεσίας, εφόσον προηγήθηκαν τουλάχιστον 10 ημέρες εργασίας) ή 1 μήνα (πάνω από έτος), αφαιρουμένου του επιδόματος του ασφαλιστικού φορέα για το ίδιο διάστημα. Το όριο είναι κοινό με την ασθένεια ανά εργασιακό έτος.
- e-ΕΦΚΑ: επίδομα κυοφορίας και λοχείας για 119 ημέρες (56 + 63), εφόσον υπάρχουν 200 ημέρες ασφάλισης τη διετία πριν τον τοκετό.
- ΔΥΠΑ: συμπληρωματική παροχή μητρότητας και ασφαλιστική κάλυψη, ώστε η εργαζόμενη να λαμβάνει συνολικά το ύψος των αποδοχών της.
Η εργαζόμενη προστατεύεται από απόλυση καθ’ όλη την εγκυμοσύνη και για 18 μήνες μετά τον τοκετό, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος άσχετος με τη μητρότητα. Η ίδια προστασία ισχύει για την εργαζόμενη που υιοθετεί παιδί έως 8 ετών.
18. Ειδική παροχή προστασίας μητρότητας (9 μήνες ΔΥΠΑ)
Μετά τη λήξη της άδειας λοχείας, της ισόχρονης άδειας φροντίδας παιδιού ή/και της κανονικής άδειας, η μητέρα (φυσική, θετή ή τεκμαιρόμενη) που εργάζεται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ή έμμισθη εντολή δικαιούται ειδική άδεια προστασίας μητρότητας διάρκειας 9 μηνών (άρ. 142 ν. 3655/2008, όπως ισχύει). Σε υιοθεσία, χορηγείται μετά την ένταξη παιδιού έως 8 ετών στην οικογένεια.
- Προϋποθέσεις: ενεργή σχέση εργασίας και λήψη επιδόματος μητρότητας από τον e-ΕΦΚΑ ή άλλον φορέα ασθένειας μισθωτών.
- Διαδικασία: αίτηση στον εργοδότη 1 μήνα πριν την έναρξη· αίτηση στη ΔΥΠΑ (μέσω gov.gr) μέσα σε 60 ημέρες από τη λήξη των προηγούμενων αδειών.
- Παροχή: η ΔΥΠΑ καταβάλλει μηνιαίως ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό, συν αναλογία δώρων και επιδόματος αδείας, και καλύπτει τις ασφαλιστικές εισφορές. Αν η μητέρα απασχολείται έως 4 ώρες ημερησίως ή έως 13 ημέρες τον μήνα (μέσος όρος εξαμήνου πριν την κύηση), το ποσό είναι το μισό. Ο εργοδότης δεν καταβάλλει αποδοχές.
- Μεταβίβαση στον πατέρα: η μητέρα μπορεί να μεταβιβάσει έως 7 μήνες στον πατέρα, είτε αυτός είναι μισθωτός είτε ελεύθερος επαγγελματίας, αυτοαπασχολούμενος ή αγρότης· ο πατέρας λαμβάνει τις ίδιες παροχές και ασφαλιστική κάλυψη.
- Μη μισθωτές: από το 2024 (ν. 5078/2023) δικαιούχες είναι και οι αυτοαπασχολούμενες, ελεύθερες επαγγελματίες και αγρότισσες ασφαλισμένες του e-ΕΦΚΑ, μετά τη λήξη του επιδόματος μητρότητας.
- Ο χρόνος της άδειας λογίζεται ως χρόνος υπηρεσίας για την κανονική άδεια, την προϋπηρεσία, την αποζημίωση απόλυσης και κάθε άλλο εργασιακό δικαίωμα, και ως χρόνος ασφάλισης.
19. Άδεια πατρότητας
Κάθε εργαζόμενος πατέρας δικαιούται 14 εργάσιμες ημέρες άδειας με πλήρεις αποδοχές από τον εργοδότη, για τη γέννηση του παιδιού του, χωρίς προϋπόθεση προϋπηρεσίας ή οικογενειακής κατάστασης (άρ. 27 ν. 4808/2021).
- Λαμβάνεται είτε 2 ημέρες πριν την πιθανή ημερομηνία τοκετού και 12 ημέρες (συνολικά ή τμηματικά) μέσα σε 30 ημέρες από τη γέννηση, είτε εξ ολοκλήρου μετά τη γέννηση. Ο εργαζόμενος γνωστοποιεί έγκαιρα στον εργοδότη την πιθανή ημερομηνία τοκετού.
- Αν το νεογνό νοσηλεύεται μετά τη γέννηση, μέρος ή το σύνολο της άδειας μπορεί, με συμφωνία, να μεταφερθεί μετά την έξοδο από το νοσοκομείο (εγκ. 47972/2022).
- Η διάρκεια δεν αυξάνεται σε πολύδυμη κύηση.
- Το ίδιο δικαίωμα έχουν οι θετοί και ανάδοχοι πατέρες παιδιού έως 8 ετών, από την ένταξή του στην οικογένεια.
Ο πατέρας προστατεύεται από απόλυση για 6 μήνες μετά τη γέννηση του παιδιού.
20. Άδεια φροντίδας παιδιού (μειωμένο ωράριο)
Οι εργαζόμενοι γονείς (φυσικοί, θετοί, ανάδοχοι), ανεξάρτητα από το αν ο άλλος γονέας εργάζεται, δικαιούνται εναλλακτικά (άρ. 37 ν. 4808/2021):
- μείωση του ημερήσιου ωραρίου κατά 1 ώρα για 30 μήνες από τη λήξη της άδειας λοχείας, της ειδικής παροχής μητρότητας ή της γονικής άδειας (προσέλευση 1 ώρα αργότερα, αποχώρηση 1 ώρα νωρίτερα ή διακοπή 1 ώρας), ή
- με συμφωνία: μείωση κατά 2 ώρες για 12 μήνες και 1 ώρα για 6 επιπλέον μήνες, ή πλήρεις ημέρες άδειας σε εβδομαδιαία βάση, ή ισόχρονη άδεια εφάπαξ ή τμηματικά (περίπου 3,75 μήνες), ή οποιονδήποτε άλλο τρόπο συμφωνήσουν τα μέρη.
Η άδεια είναι με αποδοχές και θεωρείται χρόνος εργασίας. Σε μερική απασχόληση χορηγείται αναλογικά με τον ημερήσιο χρόνο εργασίας. Αν και οι δύο γονείς εργάζονται, υποβάλλουν κοινές δηλώσεις στους εργοδότες τους για το ποιος θα τη λάβει ή πώς θα τη μοιραστούν· ο εργοδότης χορηγεί σχετικές βεβαιώσεις. Σε διαζύγιο ή διάσταση τη λαμβάνει ο γονέας με την επιμέλεια, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά. Θετοί/ανάδοχοι γονείς τη δικαιούνται για παιδί έως 8 ετών.
21. Γονική άδεια ανατροφής
Κάθε γονέας (φυσικός, θετός, ανάδοχος, ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα) δικαιούται γονική άδεια 4 μηνών για την ανατροφή κάθε παιδιού, μέχρι να συμπληρώσει τα 8 έτη (άρ. 28 ν. 4808/2021). Το δικαίωμα είναι ατομικό και αμεταβίβαστο.
- Προϋπόθεση: 1 έτος απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου, εκτός αν ισχύει ευνοϊκότερη ρύθμιση ή συμφωνία.
- Αποδοχές: ο εργοδότης δεν πληρώνει. Για τους 2 πρώτους μήνες η ΔΥΠΑ καταβάλλει επίδομα ίσο με τον κατώτατο μισθό, συν αναλογία δώρων και επιδόματος αδείας, με πλήρη ασφαλιστική κάλυψη (κύρια σύνταξη, ασθένεια, επικουρική). Για τον μη επιδοτούμενο χρόνο ο γονέας μπορεί να αναγνωρίσει τον χρόνο ασφάλισης με δικές του εισφορές.
- Τρόπος λήψης: συνεχόμενα, τμηματικά ή με ευέλικτο τρόπο (μειωμένο ωράριο, ημέρες σε εβδομαδιαία/μηνιαία βάση), χωρίς να θίγεται το επίδομα ΔΥΠΑ. Αίτηση στον εργοδότη τουλάχιστον 1 μήνα πριν· ο εργοδότης απαντά εντός 1 μηνός και, αν αναβάλει για σοβαρούς λειτουργικούς λόγους, τεκμηριώνει εγγράφως και προτείνει εναλλακτικές· η αναβολή δεν μπορεί να υπερβεί τους 2 μήνες από την αίτηση.
- Περισσότερα παιδιά: το δικαίωμα είναι αυτοτελές για κάθε παιδί, εφόσον μεσολάβησε 1 έτος πραγματικής απασχόλησης από τη λήξη της άδειας για το προηγούμενο παιδί. Για διδύμους/πολύδυμα δεν απαιτείται το έτος, η άδεια λαμβάνεται για κάθε παιδί ξεχωριστά και η ΔΥΠΑ επιδοτεί 2 επιπλέον μήνες, ανεξάρτητα από τον αριθμό των παιδιών.
- Μόνοι γονείς (θάνατος του άλλου γονέα, ολική αφαίρεση γονικής μέριμνας, μη αναγνώριση τέκνου): άδεια και επίδομα εις διπλούν.
- ΕΡΓΑΝΗ: ο εργοδότης υποβάλλει το έντυπο Ε14 για κάθε εργαζόμενο που λαμβάνει γονική άδεια και για κάθε τροποποίηση· ο εργαζόμενος ενημερώνει τη ΔΥΠΑ για τυχόν αλλαγές.
- Ο χρόνος της άδειας λογίζεται ως χρόνος υπηρεσίας για αποδοχές, κανονική άδεια, επαγγελματική εξέλιξη και αποζημίωση απόλυσης. Ο εργαζόμενος επιστρέφει στην ίδια ή ισοδύναμη θέση και ενημερώνεται για προαγωγές και κενές θέσεις κατά την απουσία του.
22. Άδεια φροντιστή
Εργαζόμενος με τουλάχιστον 6 μήνες απασχόλησης δικαιούται άδεια έως 5 εργάσιμες ημέρες ανά ημερολογιακό έτος για τη φροντίδα συγγενούς (παιδί, γονέας, σύζυγος/σύντροφος, αδελφός) ή προσώπου που ζει στο ίδιο νοικοκυριό και χρειάζεται σημαντική φροντίδα για σοβαρό ιατρικό λόγο, βεβαιωμένο με ιατρική γνωμάτευση (άρ. 29 ν. 4808/2021). Η άδεια είναι χωρίς αποδοχές.
23. Απουσία για λόγους ανωτέρας βίας
Γονέας ή φροντιστής μπορεί να απουσιάσει έως 2 φορές τον χρόνο, από 1 εργάσιμη ημέρα κάθε φορά, με αποδοχές, για επείγον οικογενειακό ζήτημα λόγω ασθένειας ή ατυχήματος που απαιτεί την άμεση παρουσία του (άρ. 30 ν. 4808/2021). Δεν απαιτείται προϋπηρεσία· απαιτείται ιατρική γνωμάτευση νοσοκομείου ή θεράποντος ιατρού.
24. Ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας
Γονέας ή φροντιστής παιδιού έως 12 ετών, με τουλάχιστον 6 μήνες απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, μπορεί να ζητήσει ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας για τη φροντίδα του παιδιού: τηλεργασία, ευέλικτο ωράριο ή μερική απασχόληση (άρ. 31 ν. 4808/2021). Ο εργοδότης εξετάζει και απαντά μέσα σε 1 μήνα, σταθμίζοντας τις ανάγκες επιχείρησης και εργαζομένου, και τεκμηριώνει εγγράφως τυχόν απόρριψη ή αναβολή. Αν η ρύθμιση έχει ορισμένη διάρκεια, ο εργαζόμενος επιστρέφει στην αρχική μορφή απασχόλησης στη λήξη της – ή και νωρίτερα, με αίτησή του, αν το δικαιολογεί μεταβολή των περιστάσεων.
25. Άδεια ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
Εργαζόμενες που υποβάλλονται σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ν. 3305/2005) δικαιούνται άδεια έως 7 εργάσιμων ημερών με αποδοχές για κάθε κύκλο θεραπείας, κατόπιν βεβαίωσης του θεράποντος ιατρού ή του διευθυντή της Μονάδας Ι.Υ.Α. (άρ. 35 ν. 4808/2021).
26. Άδεια προγεννητικών εξετάσεων
Η έγκυος εργαζόμενη απαλλάσσεται από την εργασία, χωρίς περικοπή αποδοχών, για όσο χρόνο απαιτείται για τις εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου, εφόσον αυτές πρέπει να γίνουν σε ώρες εργασίας, μετά από ενημέρωση του εργοδότη με κάθε πρόσφορο μέσο (άρ. 40 ν. 4808/2021, π.δ. 176/1997).
27. Άδεια γάμου / συμφώνου συμβίωσης
Για τον γάμο ή τη σύναψη συμφώνου συμβίωσης χορηγείται άδεια 5 εργάσιμων ημερών (πενθήμερο) ή 6 εργάσιμων ημερών (εξαήμερο), με αποδοχές (άρ. 39 ν. 4808/2021, Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 1993 και 2000-2001). Δεν συμψηφίζεται με την κανονική άδεια.
28. Άδεια γονέων παιδιού με σοβαρό νόσημα ή αναπηρία
- Ειδική άδεια 10 εργάσιμων ημερών τον χρόνο με αποδοχές για γονείς παιδιού έως 18 ετών με νόσημα που απαιτεί μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων ή αιμοκάθαρση, με νεοπλασματική ασθένεια, που χρήζει μεταμόσχευσης, ή με σπάνιο νόσημα του καταλόγου του ν. 4213/2013 και αναπηρία 67% και άνω· και για γονείς παιδιού ανεξαρτήτως ηλικίας με βαριά νοητική αναπηρία, σύνδρομο Down ή αυτισμό (άρ. 43 ν. 4808/2021, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4892/2022).
- Μειωμένο ωράριο γονέων παιδιού με αναπηρία: σε επιχειρήσεις με τουλάχιστον 50 εργαζόμενους, γονείς παιδιού με ψυχική, πνευματική ή σωματική αναπηρία (πιστοποιημένη από τον ασφαλιστικό φορέα) μπορούν να ζητήσουν μείωση ωραρίου κατά 1 ώρα την ημέρα, με ανάλογη περικοπή αποδοχών. Το δικαίωμα είναι αυτοτελές για κάθε παιδί (άρ. 41 ν. 4808/2021).
29. Άδεια λόγω νοσηλείας παιδιού
Κάθε εργαζόμενος γονέας έχει ατομικό δικαίωμα άδειας χωρίς αποδοχές σε περίπτωση νοσηλείας του παιδιού του, ανεξαρτήτως ηλικίας, λόγω ασθένειας ή ατυχήματος που καθιστά αναγκαία την άμεση παρουσία του, για όσο διαρκεί η νοσηλεία και έως 30 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο, χωρίς άλλη προϋπόθεση (άρ. 44 ν. 4808/2021). Είναι ανεξάρτητη από τις λοιπές γονικές διευκολύνσεις.
30. Άδεια ασθένειας εξαρτώμενων μελών
Για ασθένεια παιδιού ή άλλου εξαρτώμενου μέλους, ο εργαζόμενος δικαιούται άδεια χωρίς αποδοχές (άρ. 42 ν. 4808/2021, Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2000-2001 και 2008-2009):
- 6 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο (1 παιδί),
- 8 ημέρες (2 παιδιά),
- 14 ημέρες (3 ή περισσότερα παιδιά).
Το δικαίωμα είναι ατομικό για κάθε γονέα.
31. Άδεια μονογονεϊκών οικογενειών
Γονείς που έχουν χηρέψει, άγαμοι γονείς με αποκλειστική επιμέλεια, καθώς και γονείς ή τρίτα πρόσωπα στα οποία έχει ανατεθεί με δικαστική απόφαση η αποκλειστική γονική μέριμνα ή επιμέλεια (και σε διακοπή συμβίωσης ή ακύρωση γάμου) δικαιούνται 6 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο με αποδοχές, που γίνονται 8 ημέρες για 3 ή περισσότερα παιδιά (άρ. 45 ν. 4808/2021, εγκ. 107342/2022 και 38481/2023). Η άδεια είναι πρόσθετη των λοιπών γονικών αδειών. Το δικαίωμα παύει με την ενηλικίωση του παιδιού, εκτός αν αυτό χρειάζεται αποδεδειγμένα ειδική φροντίδα λόγω βαριάς ή χρόνιας ασθένειας ή αναπηρίας.
32. Άδεια παρακολούθησης σχολικής επίδοσης
Γονείς (πλήρους ή μερικής απασχόλησης, και νυχτερινοί εργαζόμενοι) παιδιού έως 18 ετών που φοιτά σε στοιχειώδη ή μέση εκπαίδευση – ή παιδιού με ειδικές ανάγκες ανεξαρτήτως ηλικίας που φοιτά σε δομή ειδικής αγωγής, ΚΔ-ΗΦ ΑμεΑ ή ΚΔΑΠ ΑμεΑ – δικαιούνται έως 4 εργάσιμες ημέρες ανά έτος και ανά παιδί, με αποδοχές, για επίσκεψη στο σχολείο (άρ. 38 ν. 4808/2021). Λαμβάνεται σε ώρες ή ολόκληρες ημέρες. Αν εργάζονται και οι δύο γονείς, μοιράζεται μεταξύ τους με κοινές υπεύθυνες δηλώσεις προς τους εργοδότες, χωρίς το σύνολο να υπερβαίνει τις 4 ημέρες. Καλύπτει και τον αγιασμό, τις σχολικές γιορτές και εκδηλώσεις (εγκ. 47972/2022).
33. Άδεια θανάτου συγγενούς – άδεια πενθούντων γονέων
- Θάνατος συγγενούς: 2 ημέρες άδειας με αποδοχές για θάνατο συζύγου, παιδιού, γονέα ή αδελφού (Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2002-2003).
- Θάνατος παιδιού: οι εργαζόμενοι γονείς δικαιούνται, χωρίς προϋπόθεση, άδεια 20 ημερών με αποδοχές (άρ. 236Α Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου, όπως προστέθηκε με τον ν. 5018/2023). Η άδεια είναι ανεξάρτητη από τη γενική άδεια θανάτου συγγενούς.
Δ. Εθελοντισμός – σπουδές – συνδικαλισμός
34. Αιμοδοτική άδεια
Εργαζόμενος που ανταποκρίνεται σε πρόσκληση υπηρεσίας αιμοληψίας, συμμετέχει σε οργανωμένη ομαδική αιμοληψία ή προσέρχεται με δική του πρωτοβουλία σε κέντρο αιμοληψίας δικαιούται ειδική άδεια με αποδοχές για την ημέρα της αιμοληψίας, έως 2 φορές τον χρόνο (άρ. 68 ν. 4554/2018). Ισχύει και για λήψη αιμοπεταλίων.
- Ο εργαζόμενος ενημερώνει τον εργοδότη τουλάχιστον 5 εργάσιμες ημέρες πριν, εκτός έκτακτης ανάγκης, και προσκομίζει βεβαίωση του νοσηλευτικού ιδρύματος.
- Σε ταυτόχρονα αιτήματα πολλών εργαζομένων, ο εργοδότης μπορεί, σε συνεννόηση με τον εργαζόμενο, να χορηγήσει την άδεια έως 10 ημέρες μετά την αιμοληψία.
35. Σπουδαστικές άδειες (εξετάσεων)
- Μαθητές, σπουδαστές, φοιτητές: άδεια 30 ημερών τον χρόνο, συνεχόμενα ή τμηματικά, για συμμετοχή σε εξετάσεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων του Δημοσίου ή εποπτευόμενων από αυτό (συμπεριλαμβανομένων των Ανοικτών Πανεπιστημίων). Ο νόμος (ν. 1346/1983) προέβλεπε 14 ημέρες για όσους δεν έχουν συμπληρώσει το 25ο έτος· με τις Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 1996-1997 και 1998-1999 οι ημέρες έγιναν 30 και η άδεια χορηγείται και σε εργαζόμενους άνω των 28 ετών, για την προβλεπόμενη διάρκεια σπουδών συν 2 έτη. Ο εργοδότης δεν καταβάλλει αποδοχές· οι αποδοχές των ημερών αυτών καταβάλλονται από τη ΔΥΠΑ, κατόπιν αίτησης του εργαζομένου με βεβαίωση συμμετοχής στις εξετάσεις.
- Μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί φοιτητές (πρόγραμμα τουλάχιστον ετήσιας φοίτησης, ημεδαπής ή αλλοδαπής): 10 ημέρες τον χρόνο χωρίς αποδοχές από τον εργοδότη, ανεξαρτήτως ηλικίας, για έως 2 έτη (άρ. 10 Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2004-2005). Οι αποδοχές ρυθμίζονται από τη ΔΥΠΑ.
- Ανήλικοι εργαζόμενοι που είναι μαθητές ή σπουδαστές: 2 ημέρες χωρίς αποδοχές για κάθε ημέρα εξετάσεων, συνεχόμενα ή τμηματικά, με ελάχιστο σύνολο 14 ημερών τον χρόνο (ν. 1837/1989). Οι αποδοχές καταβάλλονται από τη ΔΥΠΑ.
36. Συνδικαλιστικές άδειες
Άδεια εκπαίδευσης συνδικαλιστικών στελεχών
Σε επιχειρήσεις με περισσότερους από 50 εργαζόμενους, συνδικαλιστικά στελέχη δικαιούνται άδεια έως 14 ημερών με αποδοχές για συμμετοχή σε προγράμματα συνδικαλιστικής εκπαίδευσης, σε αναλογία 1% του προσωπικού.
Άδειες για άσκηση συνδικαλιστικών καθηκόντων (ν. 1264/1982)
| Οργάνωση / στέλεχος | Άδεια |
|---|---|
| Μέλη ΔΣ της πιο αντιπροσωπευτικής τριτοβάθμιας οργάνωσης (Συνομοσπονδία) | Όλη η θητεία, με αποδοχές |
| Μέλη εκτελεστικής επιτροπής/προεδρείου λοιπών τριτοβάθμιων οργανώσεων | 30 ημέρες/έτος, χωρίς αποδοχές |
| Μέλη Εκτελεστικής Επιτροπής και Γραμματείας Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων | Όλη η θητεία, χωρίς αποδοχές |
| Πρόεδρος και Γεν. Γραμματέας Εργατικού Κέντρου/Ομοσπονδίας με >10.000 ψηφίσαντα μέλη | Όλη η θητεία, με αποδοχές |
| Πρόεδρος Εργατικού Κέντρου/Ομοσπονδίας με 1.501–10.000 ψηφίσαντα μέλη | Όλη η θητεία, με αποδοχές |
| Πρόεδρος Εργατικού Κέντρου/Ομοσπονδίας με έως 1.500 μέλη | 15 ημέρες/μήνα, με αποδοχές |
| Αντιπρόεδρος, Γεν. Γραμματέας, Ταμίας ΔΣ πιο αντιπροσωπευτικών δευτεροβάθμιων οργανώσεων | 15 ημέρες/μήνα, χωρίς αποδοχές |
| Λοιπά μέλη ΔΣ πιο αντιπροσωπευτικών δευτεροβάθμιων οργανώσεων | 9 ημέρες/μήνα, χωρίς αποδοχές |
| Πρόεδρος ΔΣ της αμέσως επόμενης δευτεροβάθμιας οργάνωσης (>1.500 μέλη) | 30 ημέρες/έτος, χωρίς αποδοχές |
| Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, Γεν. Γραμματέας, Ταμίας της δεύτερης αντιπροσωπευτικότερης δευτεροβάθμιας οργάνωσης | 5 ημέρες/μήνα, χωρίς αποδοχές |
| Λοιπά μέλη ΔΣ της δεύτερης αντιπροσωπευτικότερης δευτεροβάθμιας οργάνωσης | 3 ημέρες/μήνα, χωρίς αποδοχές |
| Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, Γεν. Γραμματέας πρωτοβάθμιου σωματείου με 500+ μέλη | 5 ημέρες/μήνα, χωρίς αποδοχές |
| Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, Γεν. Γραμματέας πρωτοβάθμιου σωματείου με <500 μέλη | 3 ημέρες/μήνα, χωρίς αποδοχές |
| Αντίστοιχα στελέχη της δεύτερης αντιπροσωπευτικότερης επιχειρησιακής οργάνωσης | Το 1/3 των παραπάνω ημερών, χωρίς αποδοχές |
Όπου προβλέπεται άδεια με αποδοχές, αυτές καταβάλλονται από τον εργοδότη, ο οποίος μπορεί να ζητήσει κάλυψη από τον ειδικό λογαριασμό της ΔΥΠΑ, όπου αυτό προβλέπεται.
Ε. Πρακτικά
37. Προστασία από απόλυση και κυρώσεις
- Απαγορεύεται η απόλυση ή οποιαδήποτε δυσμενής μεταχείριση λόγω αίτησης ή λήψης άδειας που προβλέπεται στον ν. 4808/2021. Η απόλυση που γίνεται για τον λόγο αυτό είναι άκυρη.
- Η έγκυος και η μητέρα προστατεύονται από απόλυση για 18 μήνες μετά τον τοκετό· ο πατέρας για 6 μήνες μετά τη γέννηση.
- Αν ο εργαζόμενος επικαλεστεί γεγονότα που δημιουργούν ένδειξη δυσμενούς μεταχείρισης, το βάρος απόδειξης μεταφέρεται στον εργοδότη.
- Η μη χορήγηση της κανονικής άδειας επισύρει διοικητικά πρόστιμα από την Επιθεώρηση Εργασίας και υποχρέωση καταβολής των αποδοχών αδείας με προσαύξηση 100% όταν υπάρχει πταίσμα του εργοδότη.
38. Πρακτικός οδηγός για τον εργοδότη
- Ζητήστε έγγραφη αίτηση για κάθε άδεια (email αρκεί) και κρατήστε τα δικαιολογητικά (ιατρικές γνωματεύσεις, βεβαιώσεις σχολείου ή αιμοληψίας, ληξιαρχικές πράξεις, βεβαιώσεις εξετάσεων).
- Προγραμματίστε την κανονική άδεια νωρίς μέσα στο έτος, ώστε να εξαντληθεί έως 31 Δεκεμβρίου και σε κάθε περίπτωση έως 31 Μαρτίου.
- Δηλώστε σωστά στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ: κάθε άδεια με τον κωδικό της (βλ. πίνακα), τη γονική άδεια με Ε14, την άδεια άνευ αποδοχών ως αναστολή.
- Μην συμψηφίζετε ειδικές άδειες με την κανονική άδεια ή μεταξύ τους.
- Υπολογίστε σωστά την αναλογία αποδοχών και επιδόματος αδείας στο 1ο και 2ο έτος, στη μερική και στη διαλείπουσα απασχόληση.
- Για τις επιδοτούμενες άδειες (γονική, ειδική μητρότητας, εξετάσεων) ενημερώστε τον εργαζόμενο ότι η αίτηση προς τη ΔΥΠΑ είναι δική του ευθύνη και έχει προθεσμίες.
- Ενημερώστε το λογιστήριο έγκαιρα για κάθε άδεια που επηρεάζει τη μισθοδοσία ή την ΑΠΔ (ασθένεια, άνευ αποδοχών, γονική, ειδική μητρότητας, εξετάσεων).
39. Κωδικοί αδειών στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
| Κωδικός | Περιγραφή | Τύπος |
|---|---|---|
| ΑΔΚΑΝ | Κανονική άδεια | Άδεια |
| ΑΔΑΙΜ | Αιμοδοτική άδεια | Άδεια |
| ΑΔΕΞ | Άδεια εξετάσεων | Άδεια |
| ΑΔΑΑ | Άδεια άνευ αποδοχών | Άδεια |
| ΑΔΜΗ | Άδεια μητρότητας | Άδεια |
| ΑΔΠΠΜ | Ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας | Άδεια |
| ΑΔΠΑ | Άδεια πατρότητας | Άδεια |
| ΑΔΦΠ / ΩΑΦΠ | Άδεια φροντίδας παιδιού (ημέρες / ώρες) | Άδεια / Ωροάδεια |
| ΑΔΓΟΝ / ΩΑΓΟΝ | Γονική άδεια (ημέρες / ώρες) | Άδεια / Ωροάδεια |
| ΑΔΦΡΟ | Άδεια φροντιστή | Άδεια |
| ΑΔΑΠΑΒ / ΩΑΑΠΑΒ | Απουσία για λόγους ανωτέρας βίας (ημέρες / ώρες) | Άδεια / Ωροάδεια |
| ΑΔΙΥΑ | Άδεια ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής | Άδεια |
| ΑΔΠΕ / ΩΑΠΕ | Άδεια εξετάσεων προγεννητικού ελέγχου (ημέρες / ώρες) | Άδεια / Ωροάδεια |
| ΑΔΓΑΜ | Άδεια γάμου | Άδεια |
| ΑΔΣΝΠ | Άδεια λόγω σοβαρών νοσημάτων των παιδιών | Άδεια |
| ΑΔΝΠ | Άδεια λόγω νοσηλείας των παιδιών | Άδεια |
| ΑΔΜΟ | Άδεια μονογονεϊκών οικογενειών | Άδεια |
| ΑΔΠΣΕΤ / ΩΑΠΣΕΤ | Άδεια παρακολούθησης σχολικής επίδοσης τέκνου (ημέρες / ώρες) | Άδεια / Ωροάδεια |
| ΑΔΑΠΕΜ | Άδεια λόγω ασθένειας παιδιού ή άλλου εξαρτώμενου μέλους | Άδεια |
| ΑΔΑΠΣΚ | Απουσία λόγω επικείμενου σοβαρού κινδύνου βίας ή παρενόχλησης | Άδεια |
| ΑΔΑΣ | Άδεια ασθένειας (ανυπαίτιο κώλυμα) | Άδεια |
| ΑΔΑΜΕΑ | Άδεια απουσίας Α.Μ.Ε.Α. | Άδεια |
| ΑΔΘΣΥΓ | Άδεια λόγω θανάτου συγγενούς | Άδεια |
| ΑΔΑΝΣΠ | Άδεια ανήλικων σπουδαστών | Άδεια |
| ΑΔΜΑΑ | Άδεια για μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων ή αιμοκάθαρση | Άδεια |
| ΑΔΕΚΦ | Εκπαιδευτική άδεια για φοιτητές στο Κ.ΑΝ.Ε.Π. – Γ.Σ.Ε.Ε. | Άδεια |
| ΑΔΣΕΑΑ | Άδεια λόγω AIDS | Άδεια |
| ΑΔΕΡΕ / ΩΑΕΡΕ | Ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας (ημέρες / ώρες) | Άδεια / Ωροάδεια |
| ΑΔΑΛ / ΩΑΑΛ | Άδεια άλλη (ημέρες / ώρες) | Άδεια / Ωροάδεια |
40. Συνοπτικός πίνακας αδειών
| Άδεια | Διάρκεια | Αποδοχές | Ποιος πληρώνει |
|---|---|---|---|
| Κανονική άδεια | 20–26 ημ. (5ήμερο) / 24–31 ημ. (6ήμερο) | Ναι + επίδομα αδείας | Εργοδότης |
| Άνευ αποδοχών | Έως 1 έτος (με παράταση) | Όχι | — |
| Ανεύρεση άλλης εργασίας | Εύλογες ώρες κατά την προειδοποίηση | Ναι | Εργοδότης |
| Εκλογική | 1–3 ημέρες ανάλογα με απόσταση | Ναι | Εργοδότης |
| Ασθένεια | 1–6 μήνες ανάλογα με προϋπηρεσία | Μερικώς | Εργοδότης (έως 15 ημ./1 μήνα) + e-ΕΦΚΑ |
| Γυναικολογικός έλεγχος | 1 ημέρα/έτος | Ναι | Εργοδότης |
| Μεταγγίσεις/αιμοκάθαρση εργαζομένου | Έως 22 ημ./έτος | Ναι | Εργοδότης |
| HIV/AIDS | Έως 1 μήνας/έτος | Ναι | Εργοδότης |
| ΑμεΑ (πρόσθετη) | +6 ημ./έτος | Ναι | Εργοδότης |
| Επικίνδυνη εργασία | Έως 10 ημ./έτος | Ναι | Εργοδότης |
| Αποχώρηση λόγω βίας/παρενόχλησης | Όσο διαρκεί ο κίνδυνος | Ναι | Εργοδότης |
| Μητρότητα | 17 εβδομάδες | Ναι | Εργοδότης (15 ημ./1 μήνα) + e-ΕΦΚΑ + ΔΥΠΑ |
| Ειδική προστασία μητρότητας | 9 μήνες | Κατώτατος μισθός | ΔΥΠΑ |
| Πατρότητα | 14 εργάσιμες ημέρες | Ναι | Εργοδότης |
| Φροντίδα παιδιού (μειωμένο ωράριο) | 1 ώρα/ημέρα για 30 μήνες ή ισόχρονη άδεια | Ναι | Εργοδότης |
| Γονική άδεια ανατροφής | 4 μήνες ανά παιδί (έως 8 ετών) | Όχι από εργοδότη | ΔΥΠΑ (2 πρώτοι μήνες, κατώτατος μισθός) |
| Φροντιστή | 5 ημ./έτος | Όχι | — |
| Ανωτέρας βίας | 2 × 1 ημέρα/έτος | Ναι | Εργοδότης |
| Ευέλικτες ρυθμίσεις | Κατόπιν αίτησης (παιδί έως 12) | Ανάλογα με τη ρύθμιση | Εργοδότης |
| Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή | Έως 7 εργάσιμες ημέρες | Ναι | Εργοδότης |
| Προγεννητικές εξετάσεις | Όσο απαιτείται | Ναι | Εργοδότης |
| Γάμου / συμφώνου συμβίωσης | 5 ημ. (5ήμερο) / 6 ημ. (6ήμερο) | Ναι | Εργοδότης |
| Παιδί με σοβαρό νόσημα/αναπηρία | 10 ημ./έτος (+1 ώρα/ημέρα μείωση σε επιχ. 50+) | Ναι (μείωση ωραρίου με μείωση αποδοχών) | Εργοδότης |
| Νοσηλεία παιδιού | Έως 30 ημ./έτος | Όχι | — |
| Ασθένεια εξαρτώμενων μελών | 6 / 8 / 14 ημ./έτος | Όχι | — |
| Μονογονεϊκή | 6 ημ./έτος (8 για 3+ παιδιά) | Ναι | Εργοδότης |
| Σχολικής παρακολούθησης | 4 ημ./έτος/παιδί | Ναι | Εργοδότης |
| Θανάτου συγγενούς | 2 ημέρες | Ναι | Εργοδότης |
| Πενθούντων γονέων | 20 ημέρες | Ναι | Εργοδότης |
| Αιμοδοτική | 1 ημέρα ανά αιμοληψία, έως 2/έτος | Ναι | Εργοδότης |
| Εξετάσεων (προπτυχιακοί) | 30 ημ./έτος | Όχι από εργοδότη | ΔΥΠΑ |
| Εξετάσεων (μεταπτυχιακοί) | 10 ημ./έτος | Όχι από εργοδότη | ΔΥΠΑ |
| Εξετάσεων ανηλίκων | 2 ημ./ημέρα εξετάσεων (min 14/έτος) | Όχι από εργοδότη | ΔΥΠΑ |
| Εκπαίδευση συνδικαλιστικών στελεχών | Έως 14 ημ. (επιχ. 50+) | Ναι | Εργοδότης |
| Συνδικαλιστική | Ανάλογα με το αξίωμα | Ανάλογα | Εργοδότης / ΔΥΠΑ |
41. Έντυπα αιτήσεων
- Έντυπο αίτησης κανονικής άδειας (PDF)
- Έντυπο αίτησης άδειας άνευ αποδοχών (PDF)
- Ιδιωτικό συμφωνητικό παροχής άδειας άνευ αποδοχών (PDF)
Ο οδηγός έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και αποτυπώνει τη νομοθεσία όπως ισχύει κατά την ημερομηνία ενημέρωσης. Δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη συμβουλή. Για την εφαρμογή στη δική σας επιχείρηση επικοινωνήστε με την LHC – Lloyd Harrison Cooper Accounting Firm P.C.